TÜİK verileri hizmet ticaretindeki güç dengelerini ortaya koydu
TÜİK’in yayımladığı 2023 hizmet ticareti istatistiklerine göre Türkiye’de hizmet ihracatının %62’sini büyük ölçekli işletmeler gerçekleştirdi. Ulaştırma sektörü ise zirvedeki yerini korudu.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2023 yılı “Girişim Özelliklerine Göre Uluslararası Hizmet Ticareti İstatistikleri” verilerine göre, hizmet ticaretinde en büyük payı yine büyük ölçekli işletmeler aldı. Verilere göre Türkiye genelinde hizmet ihracatının %62,3’ü, hizmet ithalatının ise %54,5’i 250 ve üzeri çalışanı bulunan büyük işletmeler tarafından gerçekleştirildi.
Mikro ölçekte yer alan, 1-9 çalışanı bulunan işletmelerin hizmet ihracatındaki payı %8,7 olurken, küçük ölçekli işletmelerin payı %12,4, orta ölçekli işletmelerin payı ise %16,0 olarak açıklandı. Büyük işletmeler her ne kadar toplam işletmelerin yalnızca %2’sini oluştursa da ihracattaki en yüksek payı elde etti.
Hizmet ithalatında da tablo benzer oldu. Mikro işletmeler toplam ithalatın yalnızca %7,7’sini yaparken, küçük işletmelerin payı %8,2, orta ölçekli işletmelerin payı %17,8 seviyesinde kaldı. İthalatın %54,5’i büyük ölçekli işletmeler tarafından gerçekleştirildi.
Ulaştırma ve depolama sektörü zirvede
TÜİK verilerine göre 2023 yılında toplam 55 milyar 465 milyon dolarlık hizmet ihracatının 37 milyar 431 milyon dolarlık kısmı ulaştırma ve depolama sektöründe faaliyet gösteren işletmeler tarafından gerçekleştirildi. Bilgi ve iletişim sektörünün ihracatı 4 milyar 547 milyon dolar olurken, imalat sektöründe hizmet ihracatı 3 milyar 883 milyon dolar olarak kaydedildi.
Hizmet ithalatında ise 41 milyar 953 milyon dolar tutarın 10 milyar 644 milyon doları imalat sektörüne, 8 milyar 424 milyon doları toptan ve perakende ticaret sektörüne, 3 milyar 280 milyon doları finans ve sigorta sektörüne ait oldu. Bilgi ve iletişim faaliyetinde bulunan işletmelerin hizmet ithalatı ise 2 milyar 291 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
Yabancı kontrollü işletmelerin payı dikkat çekti
Verilere göre hizmet ihracatının %17,1’i, ithalatın ise %31,6’sı yabancı kontrollü işletmeler tarafından yapıldı. Taşımacılık hizmetleri ihracatının %90,2’si Türkiye kontrolündeki işletmeler tarafından gerçekleştirilirken, telekomünikasyon ve bilgisayar hizmetlerinde yabancı kontrollü işletmelerin payının %50,9 seviyesinde olduğu görüldü.
Sigorta ve emeklilik hizmetleri alanında yabancı kontrol oranı ihracatta %33,4, ithalatta %33,6 olurken, finansal hizmetlerde Türkiye kontrollü işletmelerin ağırlığı devam etti.
Açıklanan verilerin, hem Türkiye ekonomisi hem de Eskişehir’de faaliyet gösteren işletmeler açısından önemli bir yol haritası niteliği taşıdığı değerlendiriliyor. Özellikle hizmet sektöründe büyüyen Eskişehir ekonomisinin, ulaştırma, iletişim ve finans alanındaki gelişmeleri yakından takip etmesi bekleniyor.
